Tối qua tôi ngồi uống trà trong căn hộ của mình, nhìn bức tường phòng khách và nhớ lại cái cảm giác muốn đập phá mọi thứ hồi mới bàn giao. Nhưng giờ, sau 11 tháng sống thật với từng mét vuông, tôi mới thấy mình hiểu về dịch vụ trọn gói hơn bất kỳ lúc nào. Khi bắt tay vào #keyword#, tôi từng nghĩ chỉ cần ký hợp đồng, đưa tiền, rồi chờ ngày nhận chìa khóa là xong. Thực tế thì mọi chuyện không đơn giản như vậy, và tôi đã phải trả giá bằng không ít đêm mất ngủ để ngộ ra điều đó.
Cái khoảng lặng sau khi đội thi công rút đi
Tuần đầu tiên sống trong nhà mới là khoảng thời gian kỳ lạ nhất. Đội thi công bàn giao vào thứ bảy, họ dọn sạch sẽ, chụp vài tấm hình kỷ niệm rồi rút đi. Tôi đứng giữa căn hộ 85m2, nhìn quanh và tự hỏi: giờ mình làm gì tiếp đây? Sáng hôm sau, tôi phát hiện cánh cửa phòng ngủ đóng rất khít, đến mức phải dùng sức đẩy mới vào được. Tôi cuống lên, gọi điện cho tổng thầu thì họ bảo do trời nồm, gỗ giãn nở, vài hôm nữa sẽ hết. Lúc đó tôi bực lắm, nghĩ họ đang đùn đẩy trách nhiệm. Nhưng đúng là ba ngày sau, cửa đóng nhẹ nhàng trở lại. Cảm giác chơi vơi khi không còn ai để hỏi là có thật, nhưng cũng nhờ vậy tôi bắt đầu tự mò mẫm tìm hiểu xem đâu là lỗi của nhà thầu, đâu là do mình khó tính. Tôi lên mạng đọc đủ thứ, hỏi mấy ông bạn đã làm nhà trước đó, rồi dần dần phân biệt được đâu là vấn đề nghiêm trọng cần xử lý ngay, đâu chỉ là chuyện nhỏ nhặt của một căn nhà mới.
Những thứ tôi tưởng là lỗi của họ nhưng hóa ra không phải
Có ba thứ tôi từng chắc chắn là do thi công ẩu, nhưng hóa ra tôi đã nhầm to. Thứ nhất, sàn gỗ phòng khách thỉnh thoảng kêu “răng rắc” vào ban đêm, nhất là những hôm trời trở lạnh đột ngột. Tôi tưởng họ lát không đúng kỹ thuật, nhưng thợ giải thích rằng đó là khe co giãn tự nhiên, gỗ phản ứng với độ ẩm không khí, nếu tôi đóng chặt mọi cửa thì tiếng kêu còn to hơn. Thứ hai, góc tường gần ban công bị bong một mảng sơn nhỏ sau khoảng ba tháng, trông xấu xí vô cùng. Lúc đầu tôi định bắt họ sơn lại, nhưng rồi tự tìm hiểu thì biết do tường ẩm từ trần nhà thấm xuống, không phải lỗi sơn kém. Cuối cùng tôi sơn lại bằng loại sơn chống ẩm, hết hẳn. Thứ ba, cánh tủ bếp bị lệch vài li, đóng vào không khít như ban đầu. Tôi tưởng bản lề kém, nhưng hóa ra do tôi để đồ nặng lên mặt bàn quá tải, làm khung tủ xê dịch nhẹ. Chỉnh lại chân tủ là xong. Tôi đã tốn gần hai tháng để nhận ra rằng không phải lúc nào nhà thầu cũng sai, và việc hiểu biết cơ bản về cấu trúc nhà giúp tôi đỡ cáu gắt hơn rất nhiều.
Ba thứ tôi ước mình đã yêu cầu kỹ hơn khi làm trọn gói
Bây giờ nghĩ lại, có ba hạng mục tôi từng bỏ qua vì nghĩ “trọn gói là lo hết” mà giờ thấy tiếc. Thứ nhất là bản vẽ hoàn công chi tiết các đường âm tường. Tôi chỉ được đưa một tờ giấy vẽ tay sơ sài, đến khi muốn khoan treo một bức tranh ở phòng khách, tôi phải dò dẫm mãi vì sợ trúng dây điện. Nếu có bản vẽ chuẩn với kích thước cụ thể, tôi đã đỡ tốn cả buổi chiều. Thứ hai là chế độ bảo hành theo từng nhóm sản phẩm. Hợp đồng của tôi ghi chung chung “bảo hành 12 tháng”, nhưng thực tế thì mỗi hãng tủ bếp, sàn gỗ, thiết bị vệ sinh có chính sách riêng. Tôi phải tự đi hỏi từng nơi, thiết kế thi công nội thất chung cư khi lẽ ra họ nên cung cấp một bảng phân chia rõ ràng ngay từ đầu. Thứ ba là danh sách liên hệ trực tiếp của thợ điện nước, thay vì phải gọi qua tổng thầu rồi chờ họ chuyển tiếp. Có lần đèn phòng tắm bị chập, tôi mất hai ngày mới liên hệ được thợ, vì tổng thầu bận việc khác. Nếu có số điện thoại riêng của anh thợ điện, tôi đã tự gọi và xử lý xong trong một buổi sáng.
Giờ tôi nhìn nhận lại câu “trọn gói” như thế nào
Nói thẳng ra, sau 11 tháng tôi nhận ra rằng có hai loại “trọn gói”: một là trọn gói cho nhà thầu, hai là trọn gói cho chủ nhà. Cái đầu tiên thì đơn giản, họ lo hết phần thi công và bàn giao đúng tiến độ. Cái thứ hai mới phức tạp, nó đòi hỏi mình phải hiểu rõ từng chi tiết, từ chất liệu đến cách bảo hành. Tôi còn nhớ có lần tự tay sửa cái bản lề tủ bếp, vặn con ốc đến mức tay ê ẩm, vừa bực vừa buồn cười vì nghĩ “sao mình phải làm cái việc này khi đã trả tiền trọn gói”. Nhưng sau đó tôi nhận ra, không một dịch vụ nào có thể thay mình hiểu căn nhà của mình. Trọn gói tốt nhất là khi mình biết giới hạn của nó từ đầu, và chủ động hỏi những câu như “khoản này bao gồm những gì”, “nếu hư thì liên hệ ai”, “có bản vẽ nào không”. Bạn sắp làm nhà chưa, hay đang trong quá trình thi công? Nếu có, hãy dành thời gian ngồi xuống, đọc kỹ hợp đồng và đặt câu hỏi cho đến khi nào bạn cảm thấy rõ ràng. Đừng để đến lúc đội thi công rút đi rồi mới tự hỏi như tôi.